Seksueel grensoverschrijdend gedrag kan overal plaatsvinden: op straat, op het werk, bij het uitgaan, of op de sportclub. En in allerlei vormen. Sommige vormen zijn strafbaar. Maar het kan ook gaan om seksueel getinte grappen, opmerkingen of gebaren die grensoverschrijdend kunnen zijn voor degene over wie het gaat. Binnen vriendengroepen, op het werk of in je sportteam lijkt dat soms heel normaal, maar dat is het niet. De campagne ‘Man, zeg er wat van!’ laat zien hoe je daar wat tegen kunt doen in je eigen omgeving, door er iets van te zeggen op een manier die past bij jou en je groep.

ZE PRATEN DOOR ELKAAR
SNERPENDE FLUIT
OMROEPER: Ho, we zijn al live.
(Een vrouw loopt door een trein.)
MAN: Zo…
(Een man kijkt haar na.)
MAN: Zij mag wel even aan mijn noodrem trekken.
MAN 2: Ja, die mag ook wel een ritje op mij maken.ZE JOELEN
(Ze geven elkaar een boks.)
OMROEPER: Die komt niet lekker binnen bij Max.
Hij voelt ongemak, zoekt zijn medespelers… De spanning stijgt.
Gaat hij iets zeggen?
TIM: Gasten, serieus?
OMROEPER: Nee, daar is Tim met een briljante voorzet.
Ehm, kopt iemand hem in?
MAX: Nee, man. Kan echt niet.
OMROEPER: En daar is Max. Hij zegt wat iedereen denkt.
Ja, dan maken ze het nog prachtig af ook.
VO: Vind je dat zo'n grap niet kan? Man, zeg er wat van.
Waarom is deze campagne nodig?
Soms zeg of hoor je iets wat misschien grappig of als compliment bedoeld kan zijn, maar voor iemand anders heel ongemakkelijk is of voelt. En dat gebeurt vaker dan we denken. Soms gebeuren zulke opmerkingen of grappen bewust, of soms heeft degene die dat doet niet door dat het niet leuk is voor de ander, en ongemakkelijk of zelfs onveilig voelt. Door daar bij stil te staan als mannen onder elkaar, zorgen we dat het prettig blijft voor iedereen.
Uit onderzoek blijkt dat 70 procent van de mannen vindt dat ze elkaar vaker moeten aanspreken op seksueel grensoverschrijdend gedrag, zoals ongepaste opmerkingen of appjes over of richting vrouwen. En bijna 80% van de mannen zegt dat ze respect hebben voor mannen die er wat van zeggen. Toch gebeurt dit nog lang niet altijd. De campagne ‘Man, zeg er wat van!’ moedigt mannen aan om er wel wat van te zeggen als je vindt dat iemand in je groep iets zegt of doet dat te ver gaat.

Kroegpraat
DownloadKijk eens
Dankjewel
Alsjeblieft
Zo dat ziet er lekker uit…
…en die biertjes ook!
Heb je die koplampen gezien
Dit is toch een hele foute grap
Hoezo? Zo praten we toch altijd
Ja? En? Dus is het grappig?
Gast, als dit nou jouw dochter zou zijn?
Niet leuk?
Nou, wat denk je zelf?
De rekening…
… die is straks voor hem
Vind je dat zo’n grap niet kan?
Man zeg er wat van!
In een groep kun jij het verschil maken
In een groep met bekenden gaat veel vanzelf. Een grap, een opmerking, een gebaar richting vrouwen; het gebeurt vaak. Het kan horen bij de manier waarop jullie gewend zijn om met elkaar om te gaan. Maar dit is niet altijd oké voor de ander, soms zonder dat iemand het doorheeft. En juist omdat het zo vanzelf voelt, zegt vaak niemand er iets van. Terwijl veel mannen dat wel zouden willen.
Bijna 8 op de 10 mannen vinden het namelijk óók niet oké als een man een seksueel getinte opmerking of grap maakt die voor een vrouw kwetsend of ongemakkelijk is.
Als mannen onderling kun je binnen je sociale kring dat patroon helpen doorbreken. Als jij vindt dat een grap of opmerking niet oké is, laat het op jouw manier merken. Ook als je twijfelt of het gedrag wel ‘erg’ genoeg is: als je gevoel zegt dat het niet oké is, zeg er dan wat van. Je kunt op verschillende manieren laten weten dat je een opmerking of grap niet oké vindt. Bijvoorbeeld door er als eerste wat van te zeggen. Of je kunt een ander die er iets van zegt bijvallen of steunen.
Wat kun jij doen?
Er iets van zeggen als iemand in je groep een ongepaste opmerking of grap maakt, kan best lastig zijn en ongemakkelijk voelen. Maar je hoeft geen groot statement te maken. Een simpele opmerking of een blik is vaak al genoeg om te laten merken dat jij vindt dat iets te ver gaat. Misschien denk je dat het ongemakkelijk wordt, maar meestal valt het mee, en zet je iemand juist aan het denken. Je zult merken dat je vaak niet de enige bent die vindt dat die grap of opmerking niet oké is. Als iemand anders in de groep er als eerste wat van zegt, kun je diegene ook bijvallen en steunen. Zo draag je eraan bij dat iedereen zich veilig kan voelen op het werk, tijdens het sporten of in het uitgaansleven.
Jörgen Raymann spreekt zich al regelmatig uit in zijn vriendengroep en zegt hierover: “Ik denk dat mannen het eerder onderling van elkaar aannemen. Dat merk ik ook in mijn vriendenkring. Als ik een bepaalde opmerking maak 'Hey guys, zo gaan we niet met elkaar om of dit kan echt niet', zijn er altijd een paar die zeggen 'daar hebben we hem weer’. Maar er is ook een heel groot gedeelte dat meegaat. Ik blijf het gewoon doen, want als wij bepaald gedrag niet de-normaliseren, dan verandert het niet”.
Veel mannen zoeken naar woorden om iets te zeggen van seksueel grensoverschrijdende opmerkingen of gedrag of zijn bang de sfeer te verpesten. Javier Koole, Rutgers expertisecentrum seksualiteit: “Het begint heel simpel: stel een vraag wanneer iemand iets zegt wat schuurt, luchtig en uitnodigend: bijvoorbeeld: Hé man, wat bedoel je daarmee? Of: Oh, ik zie dat anders. Of: Wat als ze dit over je moeder of zusje zouden zeggen? Op deze wijze houd je het low-key en luchtig en zorg je ervoor dat respect in de groep de norm blijft."

Kleedkamerhumor
DownloadDie spits wil ik wel dekken
Zo, met nummer 9 zou ik wel diep willen gaan man!
Dit kan echt niet
Bro, het is maar een grapje
En wat nou als het over je zus ging?
Extra mannetje d’r op zetten
Boys, niet cool. Echt respectloos
Hoezo?
Dat kan je echt niet zeggen
Ja dit is niet oké
Scoor jij nou maar gewoon op het veld
Vind je dat die opmerking niet kan?
Man zeg er wat van!
Toolkit algemeen, horeca en sport
Help je mee om mannen in jouw omgeving te stimuleren om zich ook uit te spreken? De campagnematerialen in deze toolkit helpen hierbij. En zijn kosteloos te gebruiken.
Toolkit voor werkgevers
Seksueel grensoverschrijdend gedrag komt overal voor, ook op het werk. De campagnematerialen in deze toolkit helpen om mannen te motiveren zich ook op de werkvloer uit te spreken. De materialen zijn kosteloos te gebruiken.
