Vormen van seksueel grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer

Het herkennen en voorkomen van seksueel grensoverschrijdend gedrag kan moeilijk zijn. Grenzen hebben namelijk te maken met persoonlijke voorkeuren, maar ook met culturele verschillen of verschillen tussen generaties. Misschien vind jij een arm over de schouder van een collega normaal, terwijl je collega dit als onprettig en grensoverschrijdend kan ervaren. 

In deze video's zie je voorbeelden van situaties vanuit verschillende perspectieven.

We luisteren naar een man. 

MAN: Na ons bedrijfsfeestje had ik zo’n zin om haar te zoenen. 

We luisteren nu naar een vrouw. 

VROUW: Ik bevroor toen m’n collega me na het feestje opeens begon te zoenen. 

We luisteren naar een man. 

MAN: Ik maak graag oogcontact met hem. 

We luisteren nu naar een andere man. 

MAN: Ik weet niet waar ik moet kijken als m’n manager me zo aanstaart.

We luisteren naar een man. 

MAN: Dat soort grappen over seks maak ik heel vaak met collega’s. 

We luisteren nu naar een andere man. 

MAN: Ik lach wel mee, maar ik vind het eigenlijk niet oké. 

We zien een aantal mensen. Ze zijn in gesprek. 

VOICE-OVER: Wat vinden jij en je collega’s seksueel grensoverschrijdend gedrag? 

Door het te bespreken, kunnen we het doorbreken. 

Kijk hoe je op jouw werk het gesprek start op metelkaartrekkenwedegrens.nl  

We luisteren naar een vrouw. 

VROUW: Ik schrok toen mijn teamleider ineens in m’n billen kneep. 

We luisteren nu naar een andere vrouw. 

VROUW: Ik zag ‘m in haar billen knijpen, maar durfde er niets van te zeggen. 

MAN: Even lekker haar nek los masseren voor die presentatie. 

We luisteren nu naar een vrouw. 

VROUW: Ik voelde me zo ongemakkelijk toen hij met z’n grote handen m’n nek begon te masseren. 

We luisteren naar een man. 

MAN: Ik appte haar hoe aantrekkelijk ze is in dat korte rokje. 

We luisteren nu naar een vrouw.

VROUW: Na dat appje durfde ik m’n baas niet meer onder ogen te komen. 

We zien een aantal mensen. Ze zijn in gesprek. 

VOICE-OVER: Wat vinden jij en je collega’s seksueel grensoverschrijdend gedrag? 

Door het te bespreken, kunnen we het doorbreken. 

Kijk hoe je op jouw werk het gesprek start op metelkaartrekkenwedegrens.nl  

Vormen van seksueel grensoverschrijdend gedrag

Seksueel grensoverschrijdend gedrag heeft verschillende vormen en kan in combinaties voorkomen. Alle vormen van seksueel grensoverschrijdend gedrag kunnen naast elkaar voorkomen en onderdeel zijn van een geleidelijk patroon, dat zich ontwikkelt van relatief onschuldige seksueel getinte grapjes tot seks tegen de wil. Het is belangrijk om hier op te letten als leidinggevende en als collega’s onderling.

Hier een aantal voorbeelden die kunnen helpen bij het met elkaar bespreken wat wel en niet wenselijk is bij jou op de werkvloer. 

Woorden

Dit kan zowel face-to-face als online zijn (of gebeuren). Denk hierbij aan: 

  • seksuele verzoeken;
  • dubbelzinnige grapjes;
  • opmerkingen over uiterlijk en kleding; 
  • praten over tv-programma’s of films waarin veel seks voorkomt;
  • anderen onder druk zetten om mee te gaan in het seksueel grensoverschrijdend gedrag.
     

Gebaren en gezichtsuitdrukkingen

Hieronder vallen alle handgebaren of andere bewegingen waarbij je de ander niet aanraakt. Dit kan ook online plaatsvinden. Bijvoorbeeld: 

  • staren of begluren;
  • knipogen; 
  • seksuele handgebaren;
  • opvallend veel contact zoeken via appjes, sms, chat of andere sociale media; 
  • seksueel getinte foto’s of emoji’s sturen;
  • pornografische video’s laten zien (ook via e-mail, WhatsApp, Teams of sms).
     

Direct lichamelijk contact

Dit zijn vormen van ongewenst lichamelijk contact. Voorbeelden zijn: 

  • een arm om de schouder;
  • tegen iemand aan staan;
  • een tik op de billen;
  • een ongevraagde nekmassage; 
  • de weg versperren.


Zonder twijfel zijn aanranding en verkrachting niet toelaatbaar en bovendien strafbaar.

Vind je het lastig om te beoordelen of er sprake is van seksueel grensoverschrijdend gedrag? Op de website van Sensoa vind je meer informatie die je hierbij kan helpen.